Nieznośna lekkość bytu, czyli spojrzenie na grawitację

Katedra w sali wykładowej, w tle tablica, na katedrze i obok sprzęt do doświadczeń7 grudnia 2019 r. na Politechnice Gdańskiej odbyło się spotkanie akademickie z fizyki przeznaczone dla uczniów klas VII i VIII szkół podstawowych dotyczące zagadnień związanych z grawitacją.

Podczas wykładu w przystępny sposób przedstawione zostały poglądy na temat siły ciężkości od starożytności po czasy współczesne. Zostały one zilustrowane pokazami. Poglądy Arystotelesa skonfrontowano z eksperymentami Galileusza dotyczącymi swobodnego spadku ciał. Przy okazji prezentacji zagadnień związanych z ruchem ciał w polu grawitacyjnym ukazana została sekwencja zdarzeń, które doprowadziły do sformułowania przez Newtona prawa powszechnego ciążenia. Obserwacje prowadzone w Uranienborgu przez Tychona Brahego i późniejsza jego znajomość z Keplerem doprowadziły tego ostatniego do wniosków, które legły u podstaw rozumowania Newtona. Podczas wykładu – wykorzystując argumentację zapisaną w „Matematycznych zasadach filozofii naturalnej” – pokazano w jaki sposób Newton doszedł do prawa powszechnego ciążenia.

W drugiej części spotkania omówiono przełomowy eksperyment Cavendisha oraz pokazano w jaki sposób można mierzyć przyspieszenie grawitacyjne za pomocą wahadeł i grawimetrów. Końcową część rozważań zajęło zdefiniowanie ciężaru ciała i pojęcia nieważkości. Omówione zostały zaawansowane konstrukcje do badań w warunkach mikrograwitacji np. Fallturm w Bremie oraz loty paraboliczne. Zaprezentowano też tzw. paradoks swobodnego spadku, wyjaśniając na czym polega. Uczniowie poznali też pojęcia masy bezwładnej i grawitacyjnej oraz dowiedzieli się, jakie znaczenie ma ich nierozróżnialność w sformułowaniu przez Einsteina ogólnej teorii względności.

Wykładowca idzie wzdłuż katedry pośród sprzętu do doświadczeńSłuchacze wykładu w ławkach sali wykładowej