Inne oblicza wojny

Szachy5 marca 2022 roku na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Gdańskiego odbyło się spotkanie akademickie pt. „Inne oblicza wojny”. Zajęcia zostały poprowadzone przez pracowników tego wydziału – dra Piotra Derengowskiego oraz dra Wacława Kulczykowskiego. Obejmowały wykład oraz warsztaty.

Wykład poprowadzony przez dra Derengowskiego został przygotowany w oparciu o najnowsze wyniki badań historycznych. W jego trakcie uczestnicy mogli dowiedzieć się, jak wyglądała opieka medyczna w okresie wojny secesyjnej oraz jakie były funkcje i znaczenie alkoholu oraz innych środków odurzających w czasie tego konfliktu. Uczestnicy spotkania poszerzyli swoją wiedzę na temat powstania i funkcjonowania opieki medycznej oraz szpitali polowych w czasie wojny domowej w USA. Dowiedzieli się także, jakie były zastosowania alkoholu w wojsku i jak starano się zapobiec negatywnym skutkiem jego nadużyć. Dodatkowo uczniowie dowiedzieli się, kiedy i na jaką skalę zaczęto w czasie wojny stosować opium i opiaty (gł. morfinę), także kiedy zaczęto uważać uzależnienie za „chorobę żołnierską”.

Ćwiczenia prowadzone przez dra Kulczykowskiego miały na celu przedstawić uczestnikom zajęć obraz wojny widzianej z perspektywy ludności cywilnej. Do przedstawienia tego zagadnienia wykorzystana została m.in. gra komputerowa „This War of Mine” polskiej firmy 11 bit studios, w której gracz kieruje grupą mieszkańców uwięzionych w oblężonym mieście. Przy pomocy gry uczestnicy mogli lepiej zrozumieć sytuację ludności cywilnej wynikającą z codziennej walki o przetrwanie: braku żywności, wody, lekarstw i innych środków do życia, chłodu, strachu, bezradności oraz trudnych dylematów moralnych wystawiających na próbę ich własne sumienia. Gra „This War of Mine” umożliwiła uczestnikom zajęć spojrzenie na potworność wojny oczami nie żołnierzy, a ludności cywilnej uwięzionej w oblężonym mieście.

Z kolei na ćwiczeniach z drem Derengowskim uczestnicy dowiedzieli się, jak wyglądało życie niewolnika oraz jak narodził się ruch abolicjonistyczny. Poznali także główne postaci tego ruchu. Następnie zapoznali się z historią sieci przerzutowej zbiegłych niewolników z południowych stanów Ameryki zwanej koleją podziemną, a także wcielili się w role istotnych osób znanych z działalności w tej organizacji, mierząc się z dylematami moralnymi, których one doświadczyły. Jako pretekst do dyskusji nad zagadnieniem niewolnictwa w historii Stanów Zjednoczonych tak przed wojną secesyjną, jak i w jej trakcie, posłużyła gra planszowa „Freedom. The Underground Railroad”.

Fot. ©Depositphotos/ Andriy Popov