Poezja nonsensu, absurdu i groteski

Troje uczniów z nauczycielką siedzi przy jednej ławce w sali szkolnejUczniowie siadają w kręgu i od razu dostają od nauczycielki pliki kart, zróżnicowanych kształtem, a nawet kolorem. Są tutaj materiały bardzo zróżnicowane pod względem treści: opowiadanie Sławomira Mrożka ”Chcę być koniem”, wiersz Shela Silversteina „Clarence” w tłumaczeniu Stanisława Barańczaka, bajka Ignacego Krasickiego „Lew i zwierzęta”, cytaty z noblowskiego wystąpienia Olgi Tokarczuk, reprodukcje obrazów czy fotografie wybranych przykładów street artu. Jak się później okaże, będą także fragmenty filmów o sztuce oraz klipów muzycznych. Tak zaczynają się zajęcia rozwijające kompetencje społeczne prowadzone przez panią Marzenę Ryńską w LCNK powiat wejherowski.

Teksty literackie są odczytywane głośno, czasem nawet kilka razy (w różnych wariantach, np. z podziałem na role). Potem następuje ich analiza – najpierw samodzielna, a następnie uzupełniana przez wszystkich. Wybór tekstów literackich i tekstów kultury został dokonany przez nauczycielkę w taki sposób, by przystępnie i wieloaspektowo ukazać uczniom cechy absurdu i groteski. Jest to niezwykle istotne, gdyż te, obok ironii, stanowią najważniejsze wyznaczniki współczesnej kultury, zarówno wysokiej, jak i popularnej. Uczniowie przedstawiają swoje indywidualne interpretacje, konfrontują je z hipotezami stawianymi przez kolegów. W ten sposób poznają różne punkty widzenia i dostrzegają złożoność zjawisk kulturowych, a także możliwość wielorakich sposobów interpretacji każdego dzieła.

Ostatnim, najtrudniejszym ćwiczeniem jest samodzielne tworzenie żartu słownego z wykorzystaniem elementów street artu (ukazywanie łączliwości związków frazeologicznych i ich wieloznaczności) – zabawy słowne, kreatywność językowa i myślowa.

Zanim się wszyscy pożegnają i rozejdą – jeszcze krótka rozmowa, polegająca na skomentowaniu właśnie zakończonych zajęć. Żeby ostudzić emocje, złapać dystans, dokonać autorefleksji. Przy tej okazji uczniowie ostatecznie dokonują wyborów i formułują tematy projektowe dla dwóch grup zgłoszonych na tegoroczny konkurs.

W tego typu interdyscyplinarnych zajęciach, kształtujących i rozwijających tak zwane umiejętności „miękkie” oraz myślenie humanistyczne, najważniejsza jest OSOBOWOŚĆ NAUCZYCIELA (NAUCZYCIELKI), który powinien swobodnie poruszać się w obszarach sztuki plastycznej klasycznej i popularnej (street artu), subkultury młodzieżowej, literatury polskiej i obcej, a ponadto mieć wysokie kwalifikacje językowe, poczucie humoru, dystans do siebie samego i do swojego przedmiotu, empatię i entuzjazm.

Bez wątpienia wszystkie te cechy (i o wiele więcej) ma pani Marzena Ryńska. W ankietach uczniowie przede wszystkim podkreślali, że na tych zajęciach zdobywają umiejętność „ROZUMIENIA SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ”. Zachwyca ich różnorodność tematyki i dziedzin: „literatura, malarstwo i media”, „dostajemy dużo nowych informacji”, a jako najważniejsze zalety zajęć wymieniają poznawanie techniki „odczytywania obrazów”, „dobrą atmosferę”. I kończą stwierdzeniem: „Pani Marzena Ryńska jest świetną nauczycielką!”

Przygotowała Ewa Dunaj

Troje uczniów z nauczycielką siedzi przy jednej ławce w sali szkolnej